Wybierz sobie psychologa.

by aniversum

keep-calm-and-trust-me-im-a-psychologist-4
Kontakt z psychologiem to szczególna relacja, którą trudno zdefiniować. Nie jesteśmy lekarzami, nie możemy przyłożyć stetoskopu, żeby zbadać swojego klienta, ale nie jesteśmy też przewodnikami duchowymi, księżami czy guru – w swojej pracy opieramy się na nauce, a nie na wierzeniach
Jak wszędzie, są ludzie lepiej i gorzej przygotowani do swojej pracy. Są też świetni fachowcy, którzy po prostu nam nie odpowiadają. Skąd wiedzieć, czy psycholog, którego właśnie spotkaliśmy albo spotkamy, jest godny zaufania? Jest kilka rzeczy, na które warto zwrócić uwagę.

1. Tajemnica zawodowa 
Psycholog jako wykonujący zawód zaufania publicznego (tak samo jak nauczyciel, lekarz, ksiądz, pielęgniarka, policnajt etc.), jest zobligowany do przestrzegania tajemnicy zawodowej. O apektach prawnych tajemnicy zawodowej można więcej przeczytać tutaj. Wynika z tego jasno, że jest bardzo niewiele przypadków, w których możliwe jest złamanie tej tajemnicy. O ile nie planujecie skrzywdzić siebie lub innych – nie macie się o co martwić. Tajemnicą objęte są nie tylko wasze dane, przebieg rozmowy/sesji z psychologiem, ale też wszelkie wytwory, czyli testy psychologiczne, rysunki, ankiety, kwestionariusze. Jesteście upoważnieni do dysponowania tymi dokumentami według waszej woli.
2. Szczerość
Kultura masowa coraz częściej pokazuje nam kulisy wizyt u psychologa, jako przyjemną rozmowę dwóch przyjaciół. Klient siedzi na kanapie wyłożonej poduszkami w kwiaty, przykrywa się miękkim kocem i wypłakuje się w niego swojemu terapeucie, który w tym czasie głaszcze go po głowie. Niestety, telewizja kłamie. Relacja z psychologiem to droga do poznania siebie lub rozwiązania swojego problemu, ale paradoksalnie, to wy wykonujecie najwięcej pracy. Dowiedzie się o sobie rzeczy, które mogą w pierwszej chwili wzbudzić w was złość, niechęć do współpracy. Jeśli twój psycholog powie ci, że wszystko zależy od ciebie, uwierz mu. Wie, co mówi.
3. Poczucie bezpieczeństwa
Jest ono bardzo ściśle powiązane z utrzymaniem tajemnicy zawodowej. Zadaniem psychologa jest zapewnienie warunków, w których klient będzie czuł się komfortowo. Co więcej – to psycholog musi mieć pod kontrolą miejsce, w którym odbywa się spotkanie. Dlatego tak niewielu dobrych psychologów decyduje się na pomoc przez telefon, czy via Skype. Wtedy nie możemy być pewni, że żaden z komputerów nie przetwarza danych osobowych, że nie ma na nim urządzeń szpiegujących (chociażby wirusów). Co więcej – przeglądarki internetowe śledzą każdy nasz ruch i rejestrują naszą działalność online cały czas. Nie przestają, tylko dlatego że dodzwoniśmy się do psychologa. Może dojść do naruszenia prywatności i  złamania tajemnicy zawodowej, a to ryzyko, którego wolałabym nie podejmować. Oczywiście, w dobie internetu trudno całkowicie się wyrzec komfortu, który on nam daje – szybkość komunikacji i zwiększone grono klientów. Konsultacje internetowe/telefoniczne powinny być ekstremalną rzadkością, odbywać się tylko w nagłych przypadkach. Jeśli wasz psycholog bez problemu inkasuje należność i umawia się z wami na Skype – być może jest dobrym fachowcem, ale nigdy nie wiadomo, kto jest po drugiej stronie. Brak pełnej kontroli nad sytuacją zniechęca mnie skutecznie do tej formy pomocy.
 4. Kontrakt
Podczas pierwszej wizyty poznajemy się, przedstawiamy się sobie – psycholog klientowi i vice versa. Klient opowiada swoją historię, a psycholog weryfikuje, czy ma odpowiednie umiejętności i narzędzia, żeby podjąć się tej współpracy. Jeśli oboje są zdecydowani, że chcą ze sobą współpracować, pojawia się kontrakt. Może chociaże nie musi być w formie pisemnej. Jest to swoista umowa między psychologiem a jego klientem, w której określa się najważniejsze punkty współpracy. Co na pewno powinno znaleźć się w kontrakcie psychologicznym:
  • planowany czas trwania współpracy
  • cel/cele,
  • miejsce,
  • częstotliwość i długość spotkań,
  • warunki odwoływania spotkań,
  • wysokość i formy opłat,
  • sposoby komunikowania się pomiędzy spotkaniami,
  • informacja o poufności,
  • ogólny zarys współpracy.
Oczywiście możecie ten kontrakt negocjować ze swoim psychologiem. To wszystko jest po to, aby wasz kontakt przebiegał możliwie najsprawniej, a jego zasady były jasne dla obu stron. Jeśli na tym etapie wspólpracy coś cię frapuje, niepokoi czy chciałbyś o coś spytać – śmiało. Psycholog nie ma rogów. Chyba. Ja nie mam.
5. Terapeuta a psychoterapeuta.
Uważnie czytajcie, co psycholog mówi sam o sobie, bo różnica między terapeutą i psychoterapeutą, może być zobrazowana starym żartem:
To jest taka sama rożnica, jak między koniem a koniakiem i rumem a rumakiem. 
Psychoterapeuta, to osoba po studiach wyższych (minimum 2-letnich). Jest przeszkolonym psychoterapeutą, zgodnie z nurtem jednej z wielu szkół psychoterapii. Co to oznacza w praktyce – ten człowiek najpierw 5 lat studiował psychologię, a potem spędził kolejne lata (od 2 do 6) studiując metody konkretnej szkoły. W sumie do 11 lat zaplecza edukacyjnego, godziny praktyki i skończona własna terapia dała mu narzędzia do pracy i przygotowanie. I nadal może być beznajdziejny w tym co robi albo po prostu wam nie odpowiadać, ale na pewno jest wyedukowany. Psychoterapeuta prowadzi psychoterapię.
Terapeuta – znawca metod terapii. A terapie mogą być różne, od akupunktury po koloroterapię. Terapeuta nie musi (i często nie jest) po studiach psychologicznych (czy jakichkolwiek). Absolutnie każdy może być terapeutą, ale to nie znaczy, że cokolwiek wie o ludzkiej naturze. Co prawda, jedno drugiego nie wyklucza, ale uważajcie na to nazewnictwo, bo każdy może się nazwyać terapeutą. Terapeuta prowadzi terapię.
Jeśli nie jesteście pewni, czy wasz psycholog to psychoterapeuta czy nie – zapytajcie go o to. Poniżej – kilka najbardziej popularnych szkół psychoterapii.
  • Analiza Transakcyjna
  • Gestalt
  • Psychodrama
  • Psychologia analityczna; podejście jungowskie
  • Psychoterapia neurolingwistyczna
  • Terapia i hipnoterapia ericksonowska
  • Psychoanaliza
  • Terapia Systemowa
  • Terapia Systemowa
  • Terapia Poznawczo-Behawioralna CBT
  • Terapia Behawioralna

6. Kontakt

Wiemy już wszystko, jesteśmy na tej kanapie, znalazły się nawet jakieś poduszki. Wszystko nam odpowiada – ale ciągle zadajemy sobie pytanie: Czy to na pewno to?

Dobry psycholog w rozmowie nie będzie cię oceniał, robił min, przewracał oczami. Weźmie cię takiego, jakim jesteś. Przyjmie to, co chcesz pokazać. Nie ma sensu zabawa w sprawdzanie jego cierpliwości czy przenikliwości – jesteście tam oboje dla twojego befenitu, więc nie rób sobie  na złość. Pamiętaj, że dobry psycholog widzi kiedy ktoś robi z niego idotę. Jeśli nie będzie w stanie cię zrozumieć, jego pomoc nie będzie skuteczna. Współpracuj. Praca z psychologiem jest wyzwaniem, często jest też najlepszym, co mogło nas spotkać.